Boy qısalığı probleminə yanaşma necə olmalıdır?

Boy qısalığına yanaşmada əhəmiyyətli məqam mövcud “normal” səbəblərin patoloji olanlardan ayırd edilməsi və daha sonra patoloji səbəblərin ayrıca diferensasiya edilməsidir.

Boy qısalığı demək üçün əvvəl düzgün diaqnoz qoymaq lazımdır. Ortalamanın -2 SD (standart deviasyon) dəyərindən daha aşağı boy dəyərləri və ya qiymətləndirmədə çox istifadə olunan boy persantil əyrilərində boyun 3 persentildən daha aşağı olması patoloji olub, boy qısalığı deməkdir.Bu səbəbdən dediyimiz 3 % uşaq normal olduğu halda 3-cü persantilin altındadır. Boy artımı məsələlərində toplum, xalqlar, fərqli iqlim amilləri nəzərə alınaraq hər ailəyə də individual yanaşılmalıdır. Böyümə sürəti, mövsümi artım fərqləri və ölçü xətalarına bağlı şərh səhvləri aradan qaldırmaq üçün, uşaq illik müqayisəli kontrol aparılmaqla qiymətləndirilməlidir.

3 ay ara ilə edilən boy ölçümlərinə əsaslanaraq hesablanmış illik artım sürətlərinin şərhində diqqətli olmaq lazımdır. Böyümə sürəti mütləq orta dəyərləri 0-6 ay arası 16 sm, 6-12 ay arası 8 sm, 1-2 yaş arası 10-12 sm / il; 2-4 yaş arası 7 sm / il; 4 yaşdan yetkinliyə qədər da 5-6 sm / il ətrafındadır. Yetkinlik əvvəli böyümə sürəti ən aşağı səviyyələrə düşər və 3-4 sm/il kimi olur. Yetkinlik dövründə qızlarda döş tumurcuqlanması ilə birlikdə 7-8 sm / il kimi, oğlan uşaqlarında isə yetkinlik dövründə 9-10 sm / il kimi böyümə sürətlənməsi qeyd olunur. Böyümə sürəti alt və üst dəyərlər üçün böyümə sürəti persentil əyriləri istifadə edilir.

Böyümə sürəti persentil əyrilərində, böyümə sürətinin 25-75 persentillər arasında oynaması lazımdır. Bir uşaq bir il ərzində 25 persentildə bir böyümə sürəti göstərirsə, boy persentilinin eyni səviyyədə qala bilməsi üçün, ertəsi il 75 persantildə böyüməsi lazımdır.

Böyümə sürəti persentil əyriləri üçün türk və ya beynəlxalq standartlar istifadə oluna bilər.

Dr. Hidayət Məmmədzadə

Dr. Hidayət Məmmədzadə

Baku Medical Plaza klinikası, Endokrinologiya şöbəsinin müdiri.

Dr. Hidayət Məmmədzadə — Baku Medical Plaza klinikasının Endokrinologiya şöbəsinin müdiri. 1998-ci ildən həkimdir; endokrinologiya, diabetologiya və pediatrik endokrinologiya üzrə ixtisaslaşıb.

Həkim haqqında ətraflı

Oxumağa davam edin

Bu mövzuda başqa yazılar

Hipofiz vəzi

Hipofiz vəzi xəstəliklərinin səbəbləri nələrdir?

Hipofiz vəzi bədənin hormon balansını tənzimləyən, son dərəcə əhəmiyyətli endokrin vəzdir. Hipofiz vəzisində meydana gələn xəstəliklər, müxtəlif fizioloji…

Oxu
Hipofiz vəzi

Ən çox rast gəlinən hipofiz vəzi xəstəlikləri hansılardır?

Hipofiz vəzi bədənin müxtəlif fizioloji funksiyalarını tənzimləyən, çoxsaylı hormonları istehsal edən və digər endokrin vəzləri idarə edən orqandır. Hipofizin…

Oxu
Hipofiz vəzi

Hipofiz vəzi xəstəliklərinin yaranma səbəbləri hansılardır?

Hipofiz vəzi xəstəliklərinin yaranma səbəbləri fərqlidir. Daha çox bu adenomalarla əlaqədar hormon artıqlığına yaxud da əskikliyinə səbəb ola bilən düyünlər…

Oxu